“ภาพถ่าย” เล่าเรื่องชายแดนใต้ จาก “โรตี – แตออ”
โรตี-แตออ มาจากชื่อของอาหารว่างที่อยู่คู่กับชาวมุสลิม “โรตี" ขนมที่ทำด้วยแป้ง ทอดเป็นแผ่นนุ่มๆ ราดด้วยน้ำข้นและน้ำตาลทราย ทานเป็นของหวาน ส่วน แตอ ในภาษามลายู หมายถึง “น้ำชา” ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ นิยมใช้ร้านน้ำชาเป็นจุดนัดพบในการเข้าสังคม พูดคุยและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันความสัมพันธ์ของคนในชุมชน พูดคุยถึงเสถานการณ์ที่เกิดขึ้นแต่ละวัน
กุมภาพันธ์ 2555 : กลุ่มนักศึกษาวัยหนุ่มสาวคณะวิทยาการสื่อสาร ม.สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี มารวมกลุ่มกันในนามของ ‘โรตี-แตออ’ บ่งบอกเอกลักษณ์ของพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ รวมถึงใช้เป็นพื้นที่ในการนัดพบพูดคุยเรื่องราวในพื้นที่ ในรูปแบบที่หลากหลายและสื่อสารไปยังพื้นที่อื่นๆ โดยสะท้อนผ่านมุมมองที่พวกเขาได้สัมผัสในรั้วมหาลัย ทั้งวิถีชิวิตความเป็นอยู่ และวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งแตกต่างจากภาพข่าวสถานการณ์รายวันที่ปรากฎ
สรณียา เจ๊ะเฮง หรือนูฮา นักศึกษาคณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ.ปัตตานี เล่าถึงประสบการณ์ก่อนที่จะมาเรียนที่นี่ ว่า เธอเป็นคนจังหวัด พังงา ก่อนหน้านี้ไม่เคยมาที่นี่เลย ตอนเดินทางมาเรียนในช่วงชั้นปีที่1 นั้น ก็มีหวั่นๆกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นบ้าง แต่เป็นเพียงช่วงเวลาสั้นๆ แต่หลังจากนั้นก็รู้สึกได้ว่าไม่มีอะไรน่ากลัว เพียงแต่ข่าวสารที่ได้เผยแพร่ออกไปอาจจะทำให้สร้างความไม่สบายใจต่อคนที่จะเข้ามาในพื้นที่ แต่พวกเขายังใช้ชีวิตอยู่บริเวณมหาวิทยาลัยได้อย่างปกติ
“โดยส่วนตัวในฐานะเด็กจากพื้นที่อื่นแล้วเข้ามาอยู่ที่นี่ เมื่อเวลาผ่านไปหลายๆปี เราก็ยังใช้ชีวิตกันปกติได้ ไม่เคยมีเหตุการณ์ความไม่สงบเกิดขึ้นในบริเวณโดยรอบ ม.อ.ปัตตานี ซึ่งเลือกเรียนด้านการสื่อสาร จึงอยากที่จะทำอะไรสักอย่างเพื่อที่จะสื่อสารเรื่องราวดีๆจากที่นี่ออกไป สู่สังคมใหญ่ ที่เขาไม่สามารถเข้ามาสัมผัสสิ่งเหล่านี้ด้วยตนเองได้”
นูฮา เล่าต่อว่า เธอเลือกสื่อสารในหลายๆ รูปแบบ ทั้งงานวีดีโอ งานเขียน รวมถึงภาพนิ่งที่ คือภาพ “คนเลี้ยงนกกรงหัวจุก” เพื่อบอกเล่าเรื่องราวถึงวิถีของคนในสามจังหวัด ที่นิยมเลี้ยงนกกรงหัวจุก และในทุกเช้าชาวบ้านที่ชายแดนใต้จะนำนกไปซ้อมเสียงร้องที่ร้านน้ำชา โดยสื่อสารผ่านนิทรรศการภาพถ่ายที่ทางกลุ่มโรตีแตออ ได้ช่วยกันจัดขึ้น “บ้านฉัน บ้านเธอ บ้านเรา” บอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิต วัฒนธรรม และความอยู่ของแต่ละที่ เพื่อสร้างความเข้าใจและเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
ถ่ายโดย : สรณียา เจ๊ะเฮง บอกเล่าเรื่องราวถึงวิถีของคนในพื้นนี้ ที่นิยมเลี้ยงนกกรงหัวจุก
และในทุกเช้าชาวบ้านที่ชายแดนใต้จะนำนกไปซ้อมเสียงร้องที่ร้านน้ำชา
เช่นเดียวกับ
ฮารูน หรือ รัตชากร หอมหวน นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวารสารศาสตร์ เล่าว่า โดยส่วนตัวชอบถ่ายภาพนิ่ง ในยามว่างมักที่จะชวนเพื่อนๆไปออกทริปถ่ายภาพนอกสถานที่ เช่น ตามชุนชนในบริเวณมหาวิทยาลัย หรือ ตามสถานที่สำคัญในจังหวัดปัตตานี พร้อมทั้งนำภาพที่ถ่ายเผยแพร่สู่สังคมออนไลน์ เพื่อให้ทุกคนได้เห็นภาพและรับรู้ในสิ่งที่เขาต้องการสื่อสาร
ภาพโดย รัตชากร หอมหวน : ยิ้มจากปัตตานี
“ โดยส่วนตัวชอบถ่ายภาพตามสถานที่ต่างๆ เช่น สถาปัตยกรรมที่สวยงาม ตึกชิโนโปรตุกีส มัสยิด ที่ยังมีให้เห็นไม่มากในปัจจุบัน รวมถึงชอบถ่ายภาพเด็กๆในชุมชนโดยเลือกภาพยิ้มจากปัตตานี เพราะอยากสื่อสารผ่านรอยยิ้มที่เป็นรอยยิ้มที่บริสุทธ์ของคนในพื้นที่ ”ฮารูนกล่าว
บรรพ์ โกศัลวัฒน์ นักศึกษาคณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ.ปัตตานี เล่าถึงความคาดหวังว่าภาพถ่ายของเขาจะเป็นส่วนหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงความคิดที่คนในสังคมทั่วไปมองชายแดนใต้ในแง่ลบ ให้ผลิกกลับมาเห็นความสวยงามของวิถีวัฒนธรรมที่นี่ให้ได้
ภาพโดย บรรพ์ โกศัลวัฒน์ สื่อสารผ่านสายตาเด็กน้อยจากชายแดนใต้
“ เพราะภาพทุกภาพที่ถ่าย มีความหมายอยู่ในตัวโดยที่ไม่ต้องพูดอะไรมาก ภาพถ่ายมันสามารถเล่าเรื่องในตัวของมันเองได้ และมีความน่าเชื่อถือกว่าการบอกเล่าทั่วๆไป ผมมั่นใจว่า เมื่อคนที่ได้เห็นภาพเหล่านี้ เขาจะต้องหยุดคิด และเปลี่ยนมุมมองใหม่ ที่สร้างความรู้ดีๆต่อสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มากยิ่งขึ้น”
น้องๆ กลุ่มนี้ไม่ได้สื่อสารผ่านเพียงแค่ ‘ภาพถ่าย’ เท่านั้น แต่ยังมีการผลิตสารคดีโทรทัศน์ในประเด็นจากพื้นที่ ในหลากหลายรูปแบบ เพื่อบอกเล่าเรื่องราว สะท้อนวิถีชีวิต และพวกเขาต้องการเป็นส่วนหนึ่งที่จะสร้างความรู้สึกดีๆ ให้คนทั่วไปเพื่อที่จะสร้างความเข้าใจให้เกิดขึ้นในสังคม
นิทรรศการภาพถ่าย บ้านเธอ บ้านฉัน บ้านเรา โดยกลุ่มโรตี – แตออ
จัดแสดง ณ อาคารศูนย์การเรียนรู้ Thaipbs ในงาน Media@Young
ช่องทางการสื่อสารของนักศึกษากลุ่มโรตี-แตออ มีทั้งการจัดนิทรรศการภาพถ่าย ด้วยการเก็บภาพบรรยากาศ ประเพณี วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของคนในสาม จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยที่ผ่านมาก็เคยนำไปจัดแสดงที่ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย อ.ควนขนุน จ.พัทลุง , งานมหกรรมสื่อทางเลือกชายแดนใต้ ที่ ม.อ.ปัตตานี และล่าสุดไดนำงานภาพถ่ายไปแลกเปลี่ยนในงาน Media@Young (conceptงาน ) ณ อาคารศูนย์การเรียนรู้ Thaipbs ซึ่งหลายคนมีความหวังว่าภาพถ่ายที่เล่าเรื่องจากพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ จะอธิบายความจริงและแง่มุมที่หลากหลายให้คนภายนอกเข้าใจ
หัวข้อ: “ภาพถ่าย” เล่าเรื่องชายแดนใต้ จาก “โรตี – แตออ” (อ่าน 964 ครั้ง)
